Pod rządami Karola państwo frankijskie nabrało cech mocarstwa. Pod pretekstem chrystianizacji podporządkowywał sobie orężem kolejne kraje zachodnie ziemie dawnego Cesarstwa Rzymskiego. W Boże Narodzenie 800 roku w Rzymie z rąk papieża Leona III Karol otrzymał (ku niezadowoleniu Bizancjum, którego władcy wciąż byli tytularnymi cesarzami rzymskimi) tytuł cesarza. Konstantynopol uznał tytuł cesarski Karola dopiero po dwunastu latach. Nie doszło do wskrzeszenia cesarstwa obejmującego zarówno Zachód, jak i Wschód (do czego doprowadzić miał planowany ślub Karola z bizantyjską cesarzową Ireną). Podział chrześcijańskiego świata na dwa niezależne od siebie ośrodki władzy został utrwalony. Karol Wielki aby zarządzać cesarstwem "był w drodze", mieszkał w wielu miejscach. Przeniósł stolicę odnowionego cesarstwa zachodniego z Rzymu do Akwizgranu, odciął się tym samym politycznie od antycznej przeszłości ziem cesarstwa zachodniorzymskiego.
| Mapa rozwoju Imperium Franków w latach 481-814 |
Po śmierci Ludwika doszło do walk pomiędzy jego synami: cesarzem Lotarem I, Ludwikiem Niemieckim i Karolem Łysym. Zakończeniem sporu był traktat w Verdun (843), na mocy którego państwo rozpadło się na część centralną, wschodnią i zachodnią, odpowiadające kolejno późniejszym Włochom, Niemcom i Francji. Podział imperium przyczynił się do powstania nowożytnych państw europejskich..