Renesans Karoliński

Renesans Karoliński – obejmował panowanie Karola Wielkiego, Ludwika I Pobożnego, Lotara I, Karola II Łysego i Karola III i okres ok. stu lat 780-880. [800-888]

Program epoki określiły dwa dokumenty Karola Wielkiego: Epistola de litteris colendis (784/85 - list do opata Baugulfa z Fuldy zredagowany przez Alkuina?) i Admonitio generalis (789). [1]

W celu przeprowadzenia reform szkolnych i innych zamierzeń oświatowych Karol Wielki sprowadził na dwór w Akwizgranie uczonych z odległych krajów Byli to m.in.: Alkuin, anglosaksoński mnich z Yorku, wizygocki biskup orleanu Theodulf, autor Libri Carolini, benedyktyński mnich z Monte Cassino Paweł Diakon, autor Historii Longobardów, poeta i gramatyk Piotr z Pizy, teolog z Akwilei Paweł II, poeta i dyplomata św. Angilbert, frankijski uczony Einhard, autor biografii Vita Karoli Magni, czy Waldo, opat z Reichenau.

Szkoła w Tours | miniatorstwo Karolingów | IX w.

W 789 r Karol Wielki przyjął na służbę Alkuina, uczynił go zwierzchnikiem studiów na swoim dworze. Alkuin (a potem jego następcy ) przewodził seminariom, dysputom i wykładom, które odbywały się na dworze władcy. W 796 roku Karol Wielki obdarował Alkuina opactwem św. Marcina w Tours. Alkuin założył tam szkolę. Był to okres kiedy powstawało wiele szkół i ośrodków umysłowych Cesarstwa we Francji m.in szkoły: w Tours, Orleanie, Reims, Corbi i Chartres i Fuldzie. [1]

Kodeksy, które powstawały w Tours były duże, dekorowane pasami scen. Zrezygnowano z realizmu na rzecz uproszczenia formy i potoczystości opowiadań. Wykorzystanie znaku podkreślało spójność narracji. Pojawia się miniatura inicjałowa (inicjał staje się obrazkiem, sceną, a nie ornamentem).

Z Tours związana jest Biblia Moutier-Grandval (840) oraz Biblia Karola Łysego (Biblia Viviana) (843-851).

Biblia od Moutier-Grandval została napisana i ozdobiona iluminacjami między 820 a 843 rokiem. Była wykonana przez mnichów z opactwa Świętego Marcina z Tours, we Francji, w ​​okresie panowania Ludwika Pobożnego, syna Karola Wielkiego. Biblia ma 53 cm wysokości i 40 cm szerokości. Tekst został napisany ręcznie przez co najmniej 24 kopistów. Zachowało się 449 arkuszy pergaminu (898 stron). Język łaciński. Tom zawiera Stary Testament i Nowy Testament. [2]

La Bible de Moutier-Grandval a été écrite et décorée d'enluminures par les moines de l'abbaye de Saint-Martin de Tours, en France, sous le règne de Louis le Pieux, fils de Charlemagne, entre 820 et 843.

Biblia Viviana - zwana też Pierwszą Biblią Karola Łysego (fr. Première bible de Charles le Chauve) została wykonana ok. 845-846 roku przez mnichów w skryptorium klasztoru Saint-Martin w Tours. Biblia ma wymiary 49,5 na 34,5 cm i zawiera 423 welinowe strony. Jest bogato iluminowana w kolorach purpury, złota i srebra.  Posiada 8 całostronicowych miniatur W 846 roku została ofiarowana Karolowi Łysemu przez hrabiego Viviana (Bibiana), świeckiego opata Saint-Martin w Tours, w podzięce za potwierdzenie przywilejów w 845 roku.

Pozioma kompozycja pasowa, sugerująca głębię i przestrzeń, nawiązuje do malarstwa starożytnego. Biblia Viviana znajduje się w Bibliothèque nationale de France (BnF). [3]

[1] Ks. Jacek Grzybowski, SZKOŁA PAŁACOWA KAROLA WIELKIEGO - INTELEKTUALNA WIOSNA ŚREDNIOWIECZNEJ FILOZOFII s.267
[2] La Bible Moutier-Grandval
[3] Wikipedia