Sztuka karolińska - konstrukcja, materiał, forma

Czerpano z późnego antyku, osiągnięć wczesnochrześcijańskich oraz dokonań plemion germańskich i iryjskich.

SZTUKA BIZANTYJSKA - Basilica di San Vitale, Ravenna [527 - 548]

Bazylika św. Witalisa, wł. Basilica di San Vitale - Rawenna - przykład sztuki bizantyjskiej w Europie zachodniej. [527 - 548].

Wzniesiona na planie ośmioboku z niszami, otaczanego przez również ośmioboczne obejście z emporami i wydzielonym prezbiterium, do którego przylegają dwie kaplice: prothesis i diaconicon, typowe dla świątyń bizantyjskich. Narteks dostawiony jest ukośnie do budowli, flankują go dwie wieżyczki ze schodami.

Wnętrze jest bogato dekorowane mozaikami. Nad kolumnadą w nawie głównej znajdują się freski ze scenami ze Starego Testamentu:

historia Abrahama, Melchizedeka, scena ofiary z Izaaka, życie Mojżesza, Jeremiasza, Izajasza, historia Abla i Kaina.

Wnętrze zdobią mozaiki przedstawiające Jezusa, apostołów oraz św. Gerwazego. Mają formę medalionów. Jest ich 15.

Mozaiki (548) na ścianach apsydy przedstawiają cesarza Justyniana, ubranego w purpurowy płaszcz ze złotą aureolą, stojącego w otoczeniu biskupa Maksymiana i gwardii. Po drugiej stronie znajduje się cesarzowa Teodora w bogatym stroju, otoczona służbą.

BIZANCJUM - Matka Boska Intronująca, z cesarzem Janem II Komnenem i cesarzową Ireną

Mozaika z Matka Boską, cesarzem Janem II Komnenem i cesarzową Ireną

źródło:travelki.eu, foto. & copyright Ireneusz Kajdana

W tej scenie została ukazana ranga cesarskiej władzy wobec świętości. Maria jest tu patronką Konstantynopola.

BIZANCJUM - Bazylika św. Witalisa, wł. Basilica di San Vitale

Budowę kościoła rozpoczęto w roku 527 i ukończono w roku 548. Architekt nie jest znany. Budowla jest znana, z najlepiej zachowanych poza Konstantynopolem, bizantyjskich mozaik. Prawdziwym fundatorem był prawdopodobnie cesarz bizantyjski Justynian Wielki, który poprzez budowę świątyni chciał podkreślić potęgę państwa.

Kościół, w przeciwieństwie do typowej bazyliki, został wzniesiony na planie ośmioboku z niszami, otaczanego przez również ośmioboczne obejście z emporami i wydzielonym prezbiterium, do którego przylegają dwie kaplice: prothesis i diaconicon, typowe dla świątyń bizantyjskich. Narteks dostawiony jest ukośnie do budowli, flankują go dwie wieżyczki ze schodami.

Wnętrze jest bogato dekorowane mozaikami. Nad kolumnadą w nawie głównej znajdują się freski ze scenami ze Starego Testamentu: historia Abrahama, Melchizedeka, scena ofiary z Izaaka, życie Mojżesza, Jeremiasza, Izajasza oraz historia Abla i Kaina. Ponadto wnętrze jest ozdobione 15 medalionami-mozaikami, przedstawiającymi Jezusa, apostołów oraz św. Gerwazego.

JUSTYNIAN I WIELKI (483-565) i TEODORA (~500-548)

Justynian I z patriarchą Maksymianem w otoczeniu dworu i duchownych (mozaika z kościoła San Vitale w Rawennie)

Teodora i jej dwór – mozaika z bazyliki San Vitale w Rawennie

Bizancjum 555 r.

Panowanie JUSTYNIANA I WIELKIEGO
527 – objęcie tronu wschodniorzymskiego przez Justyniana I po śmierci Justyna I; ustanowienie współregentką cesarzowej Teodory
528–534 - prace nad "Kodeksem Justyniana"
532 – powstanie Nika w Konstantynopolu
534 – pokonanie Wandalów i opanowanie Afryki północnej przez Belizariusza
536 – zdobycie Rzymu przez Belizariusza
540 – utworzenie egzarchatu raweńskiego
548 – śmierć cesarzowej Teodory
552 – ostateczne rozbicie królestwa Ostrogotów w Italii przez Narsesa; pokonanie Wizygotów w Hiszpanii, administracja rzymska w Betyce
565 – śmierć Justyniana I Wielkiego

Zródła:
https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Theodora_mosaik_ravenna.jpg?uselang=pl#filelinks